Maceratie stamt van het Latijnse woord maceratus, dat zacht gemaakt betekent.

• Onder maceratie in de scheikunde wordt verstaan het maken van een extract door materiaal, zoals dierenhuid of vezelige plantendelen, in water, plantaardige olie of een organisch oplosmiddel te weken. Ook kan het verwijzen naar het produktieproces van parfums.
• Maceratie in de biologie is het mechanisch verkleinen of kneden van voedsel in de maag.

Maceraten worden verkregen door plantendelen bijv. bladeren, wortels of bloemen enige tijd in Zonnebloemolie, Sesamolie of Olijfolie te weken. Het maceraat bevat 10% van de in vet oplosbare werkstoffen van de plant. Maceraten behoren ook tot basis oliën en zijn vaak een belangrijk ingrediënt in huid- en massage oliën en andere cosmetische preparaten, bijv. zalven.

Voorbeeld van toepassing van maceratie
Kriekenbier (bier waarin zure kersen,ofwel krieken, verwerkt  zijn)

Ingrediënten: water, hop, mout, krieken
Eigenschappen: Unieke kriek op basis van geuze. Na een wekenlange maceratie wordt het kriekensap door centrifugatie gescheiden van het bier. Dit fruitbier van 4,5% alcohol het beste koelkast fris opdienen.

MACERATIE OLIËN

Hiervoor neemt men kruiden die in een bepaalde olie gemacereerd worden door de olie met de kruiden gedurende ± 3 weken in de zon te zetten. Dan trekken werkzame bestanddelen uit de kruiden in de olie.

Arnicaolie

De olie is  Arnicaolie voor uitwendig gebruik. Dit is een olie maceraat van Arnica montana in GMO vrije sojaolie. Arnica olie is een ideale massage olie. Het is spierverwarmend, -herstellend en - ontspannend. Niet gebruiken op een beschadigde huid. Ingrediënten: sojaolie (GMO vrij), Arnica montana, antioxydant (vitamine E).

SINT JANSKRUIDOLIE wordt gemaakt van bloeiend St. Janskruid (Hypericum perforatum) in een basis van olijfolie. Het heeft een lichtrode kleur. De olie wordt gebruikt bij roodhuid van de huid.

Voorbeeld bij wijn maken

Sinaasappelwijn kan alleen tussen 15 januari en 15 februari gemaakt worden omdat er alleen dan bittere sinaasappels te koop zijn.

Ingrediënten voor 6 à 7 flessen vin d'orange:

1 liter alcohol van 45°, eventueel kan hiervoor inmaakalcohol gebruikt worden
4 bittere sinaasappels
1 citroen
1 vanillestokje, eventueel kaneel en een kruidnagel

en over drie maanden:
4 à 5 flessen droge witte wijn of niet te zoete rosé
500 gram à 1 kilo suiker

Als je vin d'orange toch buiten het bittere sinaasappelseizoen wilt bereiden kun je ook 3 sinaasappels en 2 citroenen nemen.

Indien de sinaasappels en de citroen behandeld zijn, ze kort onder heet water afspoelen.
Doe de sinaasappels en de citroen in een grote glazen pot die hermetisch afgesloten kan worden. Voeg het vanillestokje en naar smaak de kaneel en de kruidnagel toe.
Voeg de alcohol toe. Zorg dat de vruchten helemaal onder staan.
Sluit de pot hermetisch en laat hem 3 maanden op een koele, donkere plaats staan.

Tijdens deze lange maceratie-periode doet een osmotisch proces het werk voor ons. De alcoholmoleculen, de aromatische moleculen van de vruchten en de vochtmoleculen uit de alcohol en de vruchten doen een soort stoelendans totdat de concentratie overal gelijkmatig is. De vruchten verschrompelen gaandeweg.

Na drie maanden macereren moet je de vloeistof filteren zonder de sinaasapels en de citroen uit te knijpen. De vruchten hebben hun werk gedaan en kunnen nu weggegooid worden.

Voeg nu de 4 à 5 flessen droge witte wijn of rosé toe. En 500 gram à 1 kilo suiker, de hoeveelheid afhankelijk van de wijn, hoe droger en zuurder de wijn hoe meer suiker.
De suiker lost langzaam op bij de lage temperatuur. Heb een kwartiertje geduld, dan rustig roeren met een grote houten lepel.
Doe de sinaasappelwijn in flessen en sluit deze hermetisch af.

In principe is de wijn nu voor consumptie gereed. Maar met nog wat geduld kan de smaak verbeterd worden door hem in een houten fust te laten rijpen. Bij gebrek aan een houten fust is een veelgebruikte truc een stukje hout in de fles doen. Bijvoorbeeld een stukje geschroeid eiken zonder bast. De alcohol gaat een chemische reactie aan met de lignine uit het hout waardoor allerlei aromatische verbindingen vrijkomen.

terug naar middelen

terug naar start