| voor de maandfebruarii 2010 | zeepkruid. (saponaria officinalis) |
VerspreidingHet zeepkruid groeit onder hagen en in wegbermen, op ruderale terreinen, vooral op zandgrond. Het verspreidingsgebied loopt van het zuiden van Europa tot het westen van Siberië. |
![]() |
Medisch gebruikte delen: het
kruid en de wortel.
Drogerij:
het kruid = H erba saponariae; de wortel:= Radix saponariae.
De plant werd gebruikt tegen ontstekingen.
De wortels van de plant werden vroeger gebruik om wasgoed te bleken. Een
aftreksel van de wortels werd daartoe schuimig geklopt en het schuim werd
gesprenkeld over het wasgoed wat op een bleekveld uitgespreid lag. Na droging in
de zon werd het gedroogde schuim afgeborsteld. Vandaar de naam.
Verzamelen
De
wortelstokken worden verzameld in de herfst of in het begin van de lente. Ze
worden
uitgegraven, de bovengrondse delen worden eraf gehaald. Daarna worden ze snel
met water gewassen en gedroogd in de zon of bij kunstmatige warmte (40-50°C).
De gedroogde rizomen worden in bosjes opgehangen. De stengels worden gedroogd in
dunne lagen, in het donker en zonder ze te keren.
Een afkooksel van de wortelstok wordt inwendig als
slijmoplossend en zweet- en urinedrijvend middel gebruikt. Aandoeningen van de
luchtwegen worden er ook mee behandeld. Langdurig gebruik leidt tot ongewenste
bijwerkingen (maagklachten). De stengel heeft dezelfde geneeskrachtige
werking als de wortelstok. Een afkooksel van de verse stengel wordt wel aan
badwater toegevoegd om eczeem en andere huidziekten te bestrijden.
Afkooksel
tegen aandoeningen van de luchtwegen: 15 g drogerij 2 minuten laten koken in 1 I
water en meteen zeven (anders zou het afkooksel giftig kunnen worden). 3 maal
daags een kopje drinken.
{genezende werking en gebruik:
Als saponinebevattend kruid is
het een middel om het taaie slijm in de bronchiën los te maken. Het wordt ook
gebruikt bij hoest en bronchitis, maar toch niet zoveel in vergelijking met
andere kruiden (stalkaars, sleutelbloem, enz.). Wegens de lichte
waterdrijvende en laxerende werking is zeepkruid soms bestanddeel van
bloedreinigende theemengsels.
De vroeger veel gebruikte thee
voor kompressen bij huidaandoeningen kan ook tegenwoordig nog goed worden
gebruikt. Gebleken is namelijk een schimmeldodende werking door de saponine van
dit kruid.
Bereiding van zeepkruidthee: 1
flinke theelepel wortel overgieten met 1/4 liter koud water en enkele uren laten
trekken. Daarna pas tot kookpunt verhitten en uitpersen. Twee kopjes
thee bij hoest zijn voldoende.
Voor het wassen van de huid en voor kompressen is het raadzaam deze thee te
verdunnen met een evengrote hoeveelheid kamillethee.Zeepkruid als huismiddel: Ook in de volksgeneeskunst is zeepkruid
(het kruid en ook de wortel) in de eerste plaats een hoestmiddel. Daarop volgt
het gebruik bij chronische huidaandoeningen die in- en uitwendig met
zeepkruidthee
worden behandeld.
Tenslotte is het ook nog een
bloedreinigend middel, en wel een van de werkzaamste. Hieronymus Bock (1577)
schreef over zeepkruid het volgende: 'Zeepwortel gemengd met veel of weinig
honing en zo ingenomen zal het taaie slijm lossen en uitvoeren; dient echter ook
voor lever- en miltpatiënten en voor hen die zwaar hoesten.
Ook drijft het urine af,
bevordert de stoelgang en verdrijft vrouwenkwalen. Zwakke, kouwelijke mannen
helpt het weer op de been. . . ook heelt het builen en harde knobbels door het
op de huid te leggen. Tevoren wordt de wortel fijngemaakt. In azijn of in wijn
gekookt is het heilzaam als omslag en verdrijft schurft en hoofdzeer.
Bedelmonniken wassen er hun kappen mee, omdat ze geen geld hebben om zeep te
kopen of om een wasvrouw te betalen. Zo beklagen zich de arme broeders van
Sint-Franciscus.'
.
Bijwerkingen:
Zoals
met alle saponine-bevattende kruiden het geval is, moet ook hier beslist niet
een te hoge dosis worden genomen. Er kunnen zich prikkelingsverschijnselen
voordoen in maag, darmen en nieren. Bij gebruik van bovengenoemde doseringen
zijn er geen bijwerkingen te duchten.
Zelf
shampoo maken
Hebt u broos, gemakkelijk breekbaar, glansloos haar? Probeer dan eens deze zelfgemaakte, natuurlijke shampoo. Benodigdheden: twee eetlepels zeepkruid (alleen bij gespecialiseerde kruidenwinkels), twee eetlepels eigeel en twee eetlepels vers geperst sinaasappelsap, eventueel twee eetlepels amandelolie. Recept: Giet een kopje kokend water over het zeepkruid, laat dit twintig minuten staan. Giet het door een zeef. Het vocht met het eigeel en het sinaasappelsap vermengen. Was het haar tweemaal en spoel grondig na.
| Bovenstaande is slechts ter informatie en geen behandelingsadvies! | e-mail bericht@albertluttikhuis.nl | terug naar start |